Trakya ihracatında durum*

Resim1

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre ülkemizin 2013 yılında ihracatçılar birlikleri aracılığıyla gerçekleştirmiş olduğu ihracat rakamı, bir önceki yıl olan 2012’ye göre %5,8 oranında artış sağlanarak 145,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu miktar ihracatçı birlikleri kaydından muaf olan ihracat miktarının eklenmesiyle 151,7 milyar dolara ulaşıyor. Bu miktardaki en büyük pay %78,5 ile sanayi ürünlerine ait. Bunu %14,1 ile tarım ürünleri ve %3,3 ile madencilik ürünleri takip ediyor.

2013 yılında en çok ihracat gerçekleştirdiğimiz ilk yirmi ülkenin, toplam ihracatımızdan aldığı pay %67,6 olarak gerçekleşti. Bu, toplam ihracatımızın üçte ikisini ilk yirmi ülkeye gerçekleştirdiğimiz anlamına geliyor. En çok ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Almanya, Irak, İngiltere, Fransa, Rusya Federasyonu, İtalya, Fransa, ABD, İspanya ve Çin olarak gerçekleşti. Bu on ülke toplam ihracatımızdan %48,5 oranında pay aldı.

2013 yılında ihracat yapılan ülke gruplarına bakıldığında, toplam ihracatımızın %42,6’sı AB ülkelerine, %18,9’u Ortadoğu ülkelerine, %12,5’i Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine, %9,7’si Afrika ülkelerine ve %16,3’ü ise diğer Dünya ülkelerine yapıldı. Buna göre ihracatımızdan aldıkları pay azalmasına rağmen, AB ülkeleri ihracatımızdaki en büyük partner olma özelliğini sürdürüyor.

Bir milyar doların üzerinde ihracat yapan il sayısı 2012 yılında on yedi olarak gerçekleşmişken, Mardin ilinin katılımıyla bu sayı 2013 yılında on sekize çıkmış durumda.

Trakya 2013 ihracatı

2013 yılında gerçekleşen 145,4 milyar dolarlık ihracatımız içerisinde en büyük paya sahip olan il, 63,8 milyar dolarlık ihracatı ve %43,9 payı ile İstanbul oldu. Trakya Bölgesi’ne bakacak olursak, Tekirdağ 702,2 milyon dolarlık ihracatı ve %0,48’lik payıyla yirmi birinci, Kırklareli 171,6 milyon dolarlık ihracatı ve %0,12’lik payıyla kırk ikinci ve Edirne 31,6 milyon dolarlık ihracatı ve %0,02’lik payıyla altmış yedinci vilayet oldu. Üç Trakya ilinin 2013 yılı toplam ihracatı ise 905,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

2004 yılından bu yana gerçekleşen rakamlara bakıldığında Tekirdağ ili ihracatının 352,6 milyon dolardan 702,2 milyon dolara yükseldiği, Kırklareli ili ihracatının 19,7 milyon dolardan 171,6 milyon dolara yükseldiği, Edirne ili ihracatının ise 96,7 milyon dolardan 31,6 milyon dolara gerilediği görülüyor. Trakya’da en çok ihracat yapan il olarak öne çıkan Tekirdağ’ın, 2004 yılında en çok ihracat yapan iller sıralamasında on beşinci sırada iken 2013 yılında yirmi birinciliğe gerilemiş olması ise diğer rekabetçi illere göre ihracat büyümesinde yavaş kaldığının bir göstergesi.

Tekirdağ’ın 2013 yılı ihracatında yer alan ilk üç ülke ve payları Almanya (%17,8), İngiltere (%6,3) ve İtalya (%5,9) olurken; Kırklareli’de Ukrayna (%12,6), İspanya (10,2) ve Çin (%7,6); Edirne’de ise Filipinler (%18,7), Makedonya (%14,7) ve Bulgaristan (13,1) olarak gerçekleşti. Üç ilin toplam ihracatına bakıldığında ise Almanya (%15), İngiltere (%6) ve İtalya (%5,2) ön plana çıkıyor. Üç il ihracat yaptıkları ülkelere göre değerlendirildiğinde, Tekirdağ ili ihracatındaki ilk on ülke Türkiye ihracatındaki ilk altı ülke ile örtüşüyor. Kırklareli ve Edirne’nin ihracat yaptıkları ülkeler ise farklılık gösteriyor.

Grafik1

2013 yılında Trakya Bölgesi’nden yapılan ihracatın sektörel dağılımı incelendiğinde sırasıyla %31,4 ile “Hazır giyim ve konfeksiyon”, %14,8 ile “Tekstil ve hammaddeleri”, %13,7 ile “Elektik – elektronik ürünler”, %11,5 ile “Kimyevi maddeler ve mamulleri”, %5,9 ile “Taşıt araçları ve yan sanayi”, %5,1 ile “Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri”, %4,2 ile “Demir ve demir dışı metaller” ve %4,1 ile “Makine ve aksamları” sektörleri üst sıralarda yer alarak toplam bölge ihracatının %90,7’sine denk geliyor.

2012 yılında Türkiye’deki ilk bin büyük ihracatçı firma arasına Tekirdağ’dan 10 firma, Kırklareli’den 2 firma ve Edirne’den 1 firma olmak üzere bölgeden toplam 13 firma girdi. 2013 yılına ait rakamlara ise TİM (www.tim.org.tr) tarafından yayınlandığında ulaşabilecek.

Önümüzdeki süreçte İstanbul sanayisinin şehir dışına taşınmasından etkilenerek, özellikle Tekirdağ bölgesinde ihracata yönelik sanayileşmenin artması, Trakya’da kurulan yeni organize sanayi bölgeleri ve lojistiğe yönelik yapılan yeni yatırımlar da göz önüne alındığında, bölgeden ihracat yapılan ülke sayısının ve buralara yapılan ihracat miktarlarının artacağı rahatlıkla söylenebilir.

Bölgemizde yer alan firmaların yeni pazarlara ulaşmaları ve ihracata başlamaları noktasında, ihracat yapan firmaların ise farklı yeni pazarlara açılmaları konusunda, devlet desteklerinden daha çok faydalanmaları ve bu konuda Ekonomi Bakanlığı, ihracatçı birlikleri, KOSGEB, Avrupa İşletmeler Ağı, kalkınma ajansları gibi kuruluşlardan kredi, hibe veya bilgi desteği almaları büyük önem taşıyor.

* Daha önce yayınlandığı yerler:
– 08.01.2014 tarihli kişisel bloğum
– “Trakya İş Dünyası” dergisi Ocak 2014 sayısı
– “Dinamik” dergisi sayı:5 (Oca.-Mar.14)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir